Abysmal Rage – A House No One Could Live In
„A House No One Could Live In” to debiut, który zamiast zapraszać słuchacza do swojego świata, zatrzaskuje za nim drzwi i pozwala ciemności zrobić resztę. Abysmal Rage, projekt Aimerica Lerata, znanego szerzej jako Hangsvart z Abysmal Growls Of Despair, stanowi bardziej agresywne rozwinięcie jego dotychczasowych muzycznych poszukiwań. Tam, gdzie wcześniejsza twórczość artysty koncentrowała się na funeral doomowej powolności, ambientowej przestrzeni i niemal rytualnym przygnębieniu, tutaj pojawia się znacznie więcej deathmetalowej brutalności. Nie oznacza to jednak porzucenia atmosferycznego ciężaru. Wręcz przeciwnie, został on dodatkowo zagęszczony, jakby monumentalne, funeral doomowe konstrukcje zaczęły zapadać się pod naporem kolejnych warstw przesteru. Dziewięć kompozycji, trwających łącznie około pięćdziesięciu pięciu minut, tworzy ponury krajobraz ludzkiego strachu, bluźnierstwa i niekontrolowanego gniewu. Inspiracje twórczością Ataraxie czy Stomach Earth spotykają się tutaj z brutalnością kojarzoną z Cannibal Corpse i Immolation, jednak całość nie sprowadza się do prostego połączenia dwóch metalowych światów. To raczej dźwiękowy koszmar, w którym ściany oddychają wilgocią, podłoga ugina się pod ciężarem wspomnień, a każdy kolejny riff przypomina uderzenie młota w fundamenty opuszczonego domu.
Największą siłą „A House No One Could Live In” pozostaje bezkompromisowe podejście do ciężaru i atmosfery. Ośmiostrunowe gitary oraz pięciostrunowy bas tworzą fundament brzmienia, które nie potrzebuje technicznych fajerwerków, aby wywołać wrażenie przytłaczającej masywności. Nisko osadzone riffy stają się tutaj narzędziem powolnej destrukcji, a ich surowy charakter doskonale współgra z gardłową, niemal nieludzką ekspresją wokalną. Hangsvart nie próbuje imponować instrumentalną wirtuozerią, lecz koncentruje się na budowaniu napięcia poprzez powtarzalność, kontrasty i odpowiednie operowanie dynamiką. Deathmetalowa agresja nieustannie ściera się z doomową ociężałością, tworząc muzykę przypominającą gigantyczną maszynę przemysłową, która od dawna powinna zostać wyłączona, ale wciąż pracuje, mieląc wszystko na swojej drodze. Nie jest to materiał oparty na chwytliwych melodiach czy efektownych refrenach. Jego głównym zadaniem pozostaje wywołanie dyskomfortu, poczucia osaczenia i nieustannego zagrożenia. W tej estetyce nawet pozorna monotonia może pełnić funkcję dramaturgiczną, ponieważ ciężar nie zawsze musi uderzać gwałtownie. Czasami wystarczy, że powoli zaciska się na gardle, nie pozwalając złapać oddechu.
Już same tytuły kompozycji sugerują, że Abysmal Rage nie zamierza prowadzić słuchacza przez szczególnie przyjazne rejony ludzkiej psychiki. „Non”, „My Olympus” i „The Chasm” otwierają przestrzeń dla interpretacji związanych z negacją, pychą, duchowym upadkiem i konfrontacją z własnymi słabościami. W tej muzycznej wizji nie ma jednak miejsca na łatwe moralizatorstwo. Znacznie ważniejsze wydaje się przedstawienie emocji w ich najbardziej nieprzyjemnej, nieprzefiltrowanej postaci. „Exoneration” oraz tytułowe „A House No One Could Live In” można odczytywać jako kolejne etapy symbolicznej wędrówki przez świat winy, pamięci i wewnętrznego uwięzienia. Sam motyw domu nabiera tutaj szczególnie niepokojącego znaczenia. Miejsce, które powinno kojarzyć się z bezpieczeństwem, zostaje przekształcone w przestrzeń niemożliwą do zamieszkania, pełną emocjonalnych ruin i wspomnień, od których nie sposób się uwolnić. Teksty przygotowane przez Ophidię XIII, wykorzystujące autobiograficzne doświadczenia oraz mroczną symbolikę duchową, dodatkowo wzmacniają ten osobisty wymiar materiału. Dzięki temu album nie ogranicza się do konwencjonalnej deathmetalowej makabry, lecz zyskuje bardziej psychologiczny charakter. Groza nie przychodzi tu z zewnątrz, ponieważ od początku mieszka wewnątrz człowieka, niczym pasożyt ukryty pod warstwą codziennych przyzwyczajeń.
Druga część wydawnictwa, obejmująca między innymi „Hands of Gods”, „Aries”, „Black Is Not a Colour” oraz finałowe „Black They Bloom”, rozwija ponurą symbolikę albumu, kierując uwagę ku zagadnieniom duchowości, przemocy i destrukcyjnych aspektów ludzkiej natury. Szczególnie sugestywnie wypada samo zestawienie religijnych odniesień z obrazami czerni, rozkładu i nieuchronnego końca. Zamiast klasycznego przeciwstawienia dobra i zła pojawia się świat pozbawiony wyraźnych granic, w którym każda próba odnalezienia sensu może prowadzić do jeszcze większego zagubienia. Od strony realizacyjnej istotną rolę odgrywa świadoma rezygnacja z nowoczesnej, przesadnie wypolerowanej produkcji. Hangsvart, odpowiadający również za nagrania, miks i mastering, postawił na surowość, która ma podkreślać fizyczny ciężar materiału. Nie chodzi tutaj o krystaliczną separację każdej ścieżki ani sterylną perfekcję, lecz o stworzenie zwartej, dusznej przestrzeni brzmieniowej. Takie rozwiązanie dobrze współgra z założeniami projektu, chociaż może okazać się przeszkodą dla osób przyzwyczajonych do bardziej przejrzystych produkcji współczesnego death metalu. Długie kompozycje i konsekwentnie utrzymywany ciężar niosą również ryzyko znużenia, szczególnie jeśli oczekuje się częstych zmian nastroju oraz wyraźnych melodyjnych punktów zaczepienia. Abysmal Rage nie próbuje jednak łagodzić swojej estetyki, traktując nieprzystępność jako integralną część artystycznej wypowiedzi.
„A House No One Could Live In” to album zdecydowanie wymagający, ponury i pozbawiony jakiejkolwiek potrzeby przypodobania się szerszej publiczności. Nie oferuje łatwego katharsis ani chwil wytchnienia, lecz konsekwentnie rozwija wizję muzyki opartej na skrajnym ciężarze, brutalności i emocjonalnym wyniszczeniu. Najciekawsze pozostaje w nim przesunięcie akcentów względem Abysmal Growls Of Despair. Hangsvart zachowuje charakterystyczne zamiłowanie do atmosfery i monumentalnych struktur, ale pozwala deathmetalowej agresji znacznie śmielej przejmować kontrolę nad kompozycjami. Nie oznacza to muzycznej rewolucji, ponieważ podstawowe środki wyrazu są dobrze znane miłośnikom ekstremalnego doom/death metalu. Wyróżnia się natomiast konsekwencja, z jaką artysta podporządkowuje wszystkie elementy jednej, wyjątkowo nieprzyjaznej wizji. Wydawnictwo może okazać się zbyt monotonne dla słuchaczy oczekujących rozbudowanej melodyki, a jego surowa produkcja nie każdemu przypadnie do gustu. Trudno jednak odmówić mu wyrazistego charakteru i przekonującej spójności estetycznej.
„A House No One Could Live In” przypomina opuszczony budynek stojący na skraju przepaści, którego fundamenty przesiąkły gniewem, ściany nasiąknęły cierpieniem, a w każdym ciemnym pomieszczeniu wciąż rozbrzmiewa echo dawno zapomnianych tragedii. To nie jest miejsce, do którego chciałoby się wracać dla przyjemności, ale właśnie dlatego jego atmosfera może pozostać w pamięci na długo. Abysmal Rage pokazuje, że prawdziwy ciężar muzyki nie zawsze mierzy się liczbą decybeli, lecz również emocjami, które potrafi pozostawić po sobie cisza.